ФАНАТИЗМ – ДІНИ САУАТСЫЗДЫҚТЫҢ БЕЛГІСІ
Қазіргі таңда қоғамдағы діни сауаттың төмендігі бірқатар күрделі мәселелердің туындауына себеп болып отыр. Соның ішінде ең қауіпті құбылыстардың бірі – фанатизм. Фанатизм адамды дұрыс жолдан адастырып қана қоймай, діннің шынайы мазмұнын бұрмалап көрсетеді. Сондықтан бұл құбылыстың мәнін дұрыс түсіндіріп, оның алдын алу – баршамыздың ортақ міндетіміз.
Фанатизм дегеніміз не? Фанатизм – дінді немесе белгілі бір идеяны шектен тыс дәріптеу, өзгеше пікірге төзімсіздік таныту, сындарлы ойлаудан бас тарту. Мұндай адамның көзқарасы өзгермейді, басқа дәлелдерді қабылдамайды және дінді терең түсінбей, сыртқы белгілермен шектеледі. Бұл – діни сауатсыздықтың айқын көрінісі.
Фанатизм қайдан пайда болады? Фанатизм көбіне білім мен түсініктің жоқтығынан туады. Дін туралы нақты әрі жүйелі ақпарат болмаған жағдайда адамдар жалған уағыздарға еріп, бейресми интернет деректеріне сене бастайды. Қасиетті мәтіндердің мәнін жете түсінбеу де қате көзқарасқа жетелейді. Соның салдарынан адамдар дінді қаталдық пен төзімсіздікті насихаттайды деп қате түсінеді.
Фанатизмнің қоғамға зияны. Фанатизм бір адамның ғана емес, тұтас қоғамның тыныштығына қауіп төндіреді. Ол отбасындағы түсініспеушілікке, жастардың адасуына, әлеуметтік кикілжіңдерге әкелуі мүмкін. Шынайы дін мұндай әрекеттерді құптамайды. Дін – мейірімге, сабырға, әділдік пен түсіністікке бағыттайтын рухани жол.
Фанатизмнің алдын алу жолдары. Фанатизммен күресудің ең тиімді тәсілі – діни сауатты арттыру. Ол үшін:
– жастарға сапалы, сенімді діни ақпарат беру;
– мешіттер мен имамдардың ағартушылық қызметін күшейту;
– ұлттық дәстүр мен дін арасындағы үйлесімділікті түсіндіру;
– ресми, сенімді діни дереккөздерді қолдануға дағдыландыру;
– сыни ойлау мәдениетін қалыптастыру;
– зайырлы қоғам қағидаларын дұрыс ұғындыру қажет.
Қорытындылай келе, білім бар жерде – адасу аз. Фанатизм – діннің талабы емес, ол – діни сауатсыздықтың белгісі. Шынайы дін адамды ізгілікке, парасаттылыққа және сабырлылыққа шақырады. Сондықтан әр азамат айналадағы ақпаратты ақылмен саралап, дұрыс діни білім алуға ұмтылуы қажет. Дін жағынан сауатты қоғам – берекелі, тұрақты және ынтымақты қоғамның кепілі.
БАҒЫТЖАНОВ ЖАСҰЛАН
«Шапағат» деструктивтік діни
ағымдардан жапа шеккендерге
көмек орталығы» қоғамдық қорының
теолог маманы
Автор публикации
