Діни бірлестіктердің құқықтық жағдайы
Қазақстан Республикасында діни бірлестіктердің құқықтық жағдайы Конституция және «Діни қызмет және діни бірлестіктер туралы» 2011 жылғы 11 қазандағы № 483-IV Заңы арқылы реттеледі. Бұл заңнама еліміздегі діни қызметтің негізгі қағидаттарын белгілеп, азаматтардың ар-ождан және діни сенім бостандығын қамтамасыз етеді. Қазақстан – зайырлы мемлекет, яғни дін мен мемлекет істері бір-бірінен бөлінген, әркім өз сенімін еркін таңдай алады.
Діни бірлестік дегеніміз – ортақ діни сенім негізінде біріккен, діни жоралар мен рәсімдерді жүзеге асыратын, діни білім беретін және өз жарғысына сәйкес қызмет атқаратын ұйым. Заң бойынша діни бірлестіктер жергілікті, өңірлік және республикалық деңгейде құрылады. Жергілікті бірлестікті ашу үшін кемінде 50 ересек азаматтың бастамасы қажет. Өңірлік мәртебе алу үшін бірнеше облыста бөлімшелері болуы тиіс, ал республикалық мәртебе үшін еліміздің кемінде 2/3 өңірінде өкілдіктері болуы шарт.
Діни бірлестіктерді тіркеу – олардың ресми қызметінің басталуындағы негізгі қадам. Тіркеуден өткен ұйым ғана заңды тұлға мәртебесіне ие болады және діни рәсімдерді ресми түрде өткізе алады. Бұл талаптар діни алауыздықты болдырмауға, қоғамдағы тұрақтылықты сақтауға бағытталған. Мемлекет діни ұйымдардың ішкі ісіне араласпайды, алайда олардың қызметі Конституцияға, заңдарға және қоғамдық тәртіп нормаларына қайшы болмауы тиіс.
Қазіргі таңда ең өзекті мәселелердің бірі – діни радикализм мен жат ағымдардың таралуы. Ғаламтор мен әлеуметтік желілер арқылы таралатын жалған діни ақпараттар жастардың санасын улап, қоғамның бірлігін бұзуы мүмкін. Осыған байланысты мемлекет ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын күшейтіп, жастардың діни сауаттылығын арттыру бағытында кешенді шаралар атқаруда. Бұл жұмысқа арнайы орталықтар, имамдар, теологтар және дінтанушылар белсенді қатысады.
Сонымен қатар, діни бірлестіктердің қоғамдағы әлеуметтік рөлі зор. Олар қайырымдылық іс-шараларын ұйымдастырып, аз қамтылған отбасыларға көмек көрсетеді, рухани-адамгершілік құндылықтарды насихаттайды. Мысалы, кейбір діни ұйымдар табиғи апаттар кезінде гуманитарлық көмек көрсетіп, әлеуметтік тұрақтылықты нығайтуға үлес қосады. Бұл – діни ұйымдар мен мемлекеттің ортақ мүддеге бағытталған әріптестігінің айқын көрінісі.
Діни салада тағы бір маңызды бағыт – конфессияаралық келісім. Қазақстан көпұлтты және көпконфессиялы мемлекет болғандықтан, әртүрлі діни сенім өкілдерінің татулығы – елдің тұрақты дамуының кепілі. Осы мақсатта Қазақстанда Әлемдік және дәстүрлі діндер көшбасшыларының съезі өткізіліп, дінаралық диалогты нығайтуға ерекше мән беріледі.
Қорытындылай келе, діни бірлестіктердің құқықтық жағдайын нақты реттеу – еліміздің зайырлы сипатын сақтаудың, азаматтардың діни сенім бостандығын қамтамасыз етудің және қоғамдағы бейбітшілік пен тұрақтылықты нығайтудың басты кепілі. Заң талаптарын сақтау, өзара құрмет пен түсіністік – еліміздің бірлігі мен жарқын болашағының негізі.
«Шапағат» деструктивтік діни ағымдардан
жапа шеккендерге көмек орталығы»
қоғамдық қорының теолог маманы
Алшын Аққу Дулатқызы
Автор публикации
